‘De Wij.land Boerendag in september heb ik helaas moeten missen. Met een groep van 9 bioboeren en een gepensioneerde WUR-onderzoeker waren we op dat moment op studiereis naar Zuid-Engeland. We waren benieuwd hoe de boeren omgaan met het milde, maar soms erg natte klimaat, de heuvels en vooral de Brexit. Levert die verandering nog problemen op of zijn ze juist blij om niet meer met de Europese regels te maken te hebben?Met dank aan Gidi Smolders en zijn grote netwerk konden we een mooi programma maken waarbij we het mooie landschap van Folkestone tot het zuidelijkste puntje in Cornwall, Lizard, doorkruist hebben. De vele heggen langs de smalle binnenwegen ontnamen ons soms wel het uitzicht, maar vanwege de heuvels hadden we ook mooi vergezichten.’

‘De Brexit heeft het de Engelse boeren zeker niet makkelijk gemaakt, maar inmiddels zijn de opbrengstprijzen wel hersteld en een aantal bedrijven heeft extra verdiensten in neventakken ontwikkeld. Dierziekten zoals o.a. para-tb, die veelal door het wild worden overgebracht, ervaren ze als een groter probleem. Maar ook onzekere relaties met verpachters maakt het ondernemers soms erg moeilijk. Dit komt in Nederland helaas ook nog geregeld voor. Zelfs bij langere pachtrelaties kunnen er problemen ontstaan waardoor de hele bedrijfsvoering in het geding komt. Wijzelf zijn ook een aantal percelen pachtgrond kwijtgeraakt. Daarom en ook vanwege veel ganzenschade hebben we dit jaar meer voer aangekocht. De akkerbouwer die ons de snijmais leverde heeft ook mest van ons ontvangen, dus zo ontstaat er ook weer een nieuwe samenwerking.’

‘Zou een volgende generatie net zo veel vooruitgang beleven?’

‘Toen dit najaar mijn moeder van 96 overleed bespraken we met de familie wat een enorme verandering/vooruitgang zij in haar (boeren)leven heeft beleefd. Tekenend daarvoor was een foto waarop ze voor onze melkrobot stond met op de achtergrond een afbeelding van haar waar ze op een krukje een koe melkt. Mechanisatie, schaalvergroting, automatisering, digitalisering, robotisering en ga zo maar door, ze heeft het allemaal meegemaakt. ‘Zou een volgende generatie net zo veel vooruitgang beleven?’ Vroegen we ons af. Ik ben bang dat we juist veel gaan merken van de keerzijde van de vooruitgang. Ofwel de effecten van de honger naar groei, welvaart en macht. Hopelijk zal die drang nog eens veranderen.’

Boerennieuwsbrief

Dit artikel verscheen in de boerennieuwsbrief. Wil je om de maand al het boerennieuws van Wij.land ontvangen? Meld je dan aan!