Hoe een vrijblijvend gesprek kan helpen. Biologisch melkveehoudster Rozemarijn (tevens projectmedewerker bij Wij.land) over twijfels, inzicht en het belang van onafhankelijk sparren.

Veel agrarische ondernemers denken pas aan begeleiding als ze al besloten hebben welke ontwikkelrichting ze op willen. Maar wat als je nog helemaal niet wéét of verduurzaming, een boerderijcamping of omschakeling naar biologisch bij je bedrijf past? Melkveehoudster Rozemarijn Karsemeijer ontdekte hoe waardevol het is om al veel eerder het gesprek aan te gaan.

“Je hoeft nog nergens aan vast te zitten. Maar je krijgt wél inzicht in wat er mogelijk is.”

Gevoel belangrijk bij meerdere scenario’s

Voor Rozemarijn begon het met een gevoel, geen uitgewerkt plan. Tijdens haar studie aan de HAS en Wageningen kwam ze op zowel gangbare als biologische bedrijven, maar de biologische werkwijze sprak haar erg aan. Pas toen ze in het familiebedrijf stapte, werd de vraag reëel: “hoe willen wij verder?”

Er lagen twee scenario’s op tafel: doorgroeien in het gangbare systeem met meer koeien, of juist omschakelen naar biologisch met evenveel of minder koeien. Beide scenario’s werden doorgerekend, zowel financieel als praktisch. “Maar uiteindelijk gaat het ook om hoe je er gevoelsmatig in staat. Als familie werd steeds duidelijker dat biologisch beter bij ons past.”

Onder begeleiding alles rustig op een rijtje zetten

In de beginfase was er vooral veel onzekerheid. “Je hoort allerlei verhalen, maar je weet eigenlijk niks. Je ziet blokkades die later meevallen, of soms tegenvallen.” Denk aan het mogen gebruiken van droogzetters, aan de afzet van biologische melk, aan de arbeidsmarkt, aan de bereidheid van banken.

Via de SABE-regeling kreeg Rozemarijn begeleiding van een adviseur die gespecialiseerd is in biologische bedrijfsvoering. Dat bracht rust, overzicht en inzicht. “Mijn eerste vraag was gewoon: kunnen wij dit? Past het praktisch? Past het financieel? Wat betekent het concreet voor onze bedrijfsvoering?”

De adviseur zette alle onderdelen zorgvuldig op een rij: wat doet de grasopbrengst na omschakeling, hoeveel minder is dat en wat betekent dat voor de voerpositie? Wat zijn de gevolgen voor de veestapel? Hoe verandert de mestafzet? En vooral: welke financiële buffer is nodig voor de omschakelperiode, waarin je al biologisch voert maar nog geen biologische melk mag leveren? “Gelukkig bleek de mestafzet juist positiever uit te vallen.”

“Een goede doorrekening is erg waardevol,” zegt Rozemarijn. “Eén persoon die met je meekijkt en alles in één helder beeld vangt. Dat geeft echt richting.”

Rozemarijn ziet daar ook een grote rol voor BoerenPerspectief:
“Via BoerenPerspectief kun je heel vrijblijvend verkennen of verduurzaming bij je past. Je hoeft nog nergens aan vast te zitten. Je kunt scenario’s bespreken, kennis opdoen, twijfels doorpraten. En je kunt later beslissen of je de stap echt wilt zetten of niet.”

Omschakelen vraagt ook aanpassing

Bij de daadwerkelijke omschakeling merkte Rozemarijn vooral dat hun bedrijf destijds nog behoorlijk intensief was: veel koeien op relatief weinig grond. “Je moet afschalen van kunstmest, dat moet letterlijk uit je systeem. En als je al krap zit in ruwvoer, wordt het lastig. Bij gangbaar kun je makkelijker bijsturen, bij biologisch is het aanbod beperkter en is aangekocht gras vaak van mindere kwaliteit.”

Inmiddels is het bedrijf extensiever en is de omschakeling gemaakt. De komende jaren richt Rozemarijn zich vooral op optimalisatie: verbetering van de bodem, kijken welke koe het beste past bij hun manier van weiden en graslandmanagement.

Iets uitzoeken of laten doorrekenen betekent nog geen verplichting

Rozemarijn ziet dat veel agrarische ondernemers denken dat ze een keuze moeten maken voordat ze begeleiding zoeken, terwijl juist het omgekeerde enorm helpt.

“Als je twijfelt: ga praten. Laat iemand meedenken. Je hoeft echt niet te weten of een boerderijcamping of omschakeling bij je past. Maar door erover te praten krijg je inzicht, rust en kennis. Uiteindelijk hoef je het niet te doen, maar dan weet je wél wat er wel of niet kan. En dat helpt enorm bij het vinden van een richting die ook bij jou als mens past.”

Vraag gratis onafhankelijke begeleiding aan

Bij Boerenperspectief krijg je gratis en onafhankelijke begeleiding om te verkennen welke ontwikkelrichting past bij jou, je bedrijf en je toekomst. Of het nou agrarisch natuurbeheer, biologische bedrijfsvoering of een boerderijcamping is, we denken graag met je mee. Geen verplichtingen, wél inzichten.

BoerenPerspectief en Wij.land

Dit artikel is een herpublicatie van BoerenPerspectief. BoerenPerspectief is een initiatief van diverse agrarische organisaties, waaronder LTO Noord, Wij.land, NAJK en BoerenNatuur en haar gelieerde agrarische collectieven.