waterkwaliteit
De waterkwaliteit in het veenweidegebied staat onder druk. Nutriëntenbelasting, ophopend slib en verlies van biodiversiteit maken het steeds uitdagender om een gezond watersysteem in stand te houden.
Nutriënten uit mest en kunstmest spoelen uit naar het water, algen overwoekeren sloten en inheemse waterplanten zoals krabbenscheer en waterdrieblad verdwijnen. Tegelijkertijd wordt via het boezemwater ook vervuild water van elders aangevoerd. In sommige gebieden werkt het boerenland daardoor juist als een natuurlijk filter voor het omringende watersysteem.
De stille chemie van veen en water
Veen als grondsoort maakt de waterkwaliteit extra kwetsbaar. Als oevers eroderen door gebrek aan oevervegetatie, belandt organisch materiaal in het water. Daarbij komen fosfor en sulfide vrij. Fosfor werkt als voeding voor algen, terwijl sulfide schadelijk is voor waterplanten en vissen. Het gevolg: troebel water met steeds minder zuurstof.
In 2027 moeten Nederlandse wateren voldoen aan de eisen van de Kaderrichtlijn Water: chemisch schoon en ecologisch gezond. Dat vraagt dus om alle zeilen bijzetten, ook op het boerenerf.
De Kaderrichtlijn Water (KRW) is een Europese richtlijn over de kwaliteit van het oppervlaktewater en grondwater. In 2000 hebben de landen uit de Europese Unie (EU) deze richtlijn vastgesteld. Al het water in Nederland moet in 2027 een goed leefgebied vormen voor de planten en dieren die er thuishoren. En er moet redelijk eenvoudig drinkwater van te maken zijn. De KRW is ook in de Nederlandse Waterwet opgenomen.
De toestand van de waterkwaliteit in Nederland is de afgelopen decennia verbeterd. In veel wateren herstelt de visstand zich weer en kan er weer veilig gezwommen worden. Toch zijn we nog niet klaar. Voor een aantal hardnekkige stoffen zoals stikstof en fosfaat en een aantal zware metalen zijn de concentraties nog te hoog.
Een slotenplan voor gezond water
Wij.land begeleidt boeren in het werken aan waterkwaliteit via speciale waterpraktijkgroepen Deelnemers leren wat waterkwaliteit inhoudt, hoe dit samenhangt met ecologisch sloot- en oeverbeheer, hoe ze dit kunnen monitoren en welke maatregelen ze zelf kunnen nemen. Samen werken we toe naar een concreet slotenplan op maat, inclusief passende beheermaatregelen. In sommige gevallen wordt dit vergoed via een ANLB-beheerpakket.
Daarnaast onderzoeken we hoe uitspoeling in de toekomst zoveel mogelijk voorkomen kan worden. Dat hangt waarschijnlijk samen met de manier van bemesten.
Denk met ons mee!
Door de toenemende druk van klimaatverandering op ons landschap, zal waterkwaliteit de komende jaren alleen maar belangrijker worden. Ook wij blijven leren en zoeken naar nieuwe oplossingen.
Heb je ideeën of ervaringen die kunnen helpen? Laat van je horen.
Neem contact op met Mariska!
Dankzij deze partners bereiken we meer
Stap voor stap werken we samen met agrarische collectieven en waterschappen in het veenweidegebied. Onder andere met Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden (HDSR), Collectief Rijn & Gouwe Wiericke (RGW), Rijnland, Nutriënten Management Instituut (NMI) en De Groene Klaver.
